Bez czarny (Sambucus nigra)

Opis: syn. bez aptekarski, bez lekarski, bzowina, hyćka, holunder, bez biały. Gatunek S. nigra nie jest polecany do ogrodów ze względu na jego ekspansywność. Są jednak takie odmiany jak ‘Aurea’, ‘Aureomarginata’, ‘Guincho Purple’, ‘Pulverulenta’, które będą ciekawą ozdobą każdego większego ogrodu. Bez czarny jest to krzew lub niewysokie drzewo dorastające do 10 m (po 10 latach). Liście bzy czarnego są duże, złożone z 5-7 naprzeciwległych listków eliptycznego kształtu i piłkowanych brzegach. Kremowobiałe kwiaty bzu czarnego są osadzone na długich szypułkach skupione są w  dużych, płaskich baldachach. Kwiatostany o silnym zapachu pojawiają się w maju-czerwcu. We wrześniu krzewy zdobią  małe, fioletowoczarne owoce z 3-6 nasionami w środku.

Uprawa i pielęgnacja: Gatunek wymaga słonecznego lub półcienistego stanowiska i żyznej, próchniczej, wilgotnej gleby. Odmiany wielobarwne sadzimy w pełnym słońcu. Co 2-3 lata powinno się je silnie przycinać bo w innym razie ich pokrój staje się nieporządny, niechlujny, a same rośliny dziczeją.

Rozmnażanie: Rozmnaża się je ze zdrewniałych sadzonek sadzonych w zimie lub przez wysiew stratyfikowanych nasion.

Szkodniki i choroby: Czasami atakowane są przez mszyce i wirusa mozaiki.

Inne zastosowania: W medycynie – od wieków stosowane są w ziołolecznictwie kwiaty Flos Sambuci i owoce Fructus Sambuci. Kwiaty działają napotnie, moczopędnie, przeciwgorączkowo, miejscowo przeciwzapalnie. Owoce działają przeczyszczająco, napotnie, przeciwgorączkowo, przeciwbólowo, odtruwająco. W kuchni – na takie przetwory jak konfitury, powidła, soki, kompoty, herbaty owocowe. Kwiaty można smażyć w cieście naleśnikowym. W kosmetyce – do produkcji maseczek, toników, kremów do pielęgnacji cery. Do dekoracji – suszone kwiaty do mieszanek potpourri. Owoce są pokarmem dla ptaków lecz nie mogą być przez człowieka jedzone na surowo ze względu na trującą substancję sambunigrynę.

Więcej informacji: Bez czarny – uprawa, sadzonki, zastosowanie dla kwiatów, odmiany